PředmětyPředměty(verze: 978)
Předmět, akademický rok 2025/2026
   Přihlásit přes CAS
   
Der Tod in der neueren deutschen Literatur und Kultur - ADE110190
Anglický název: Death in the modern german literature and culture
Zajišťuje: Ústav germánských a severských studií (21-UGS)
Fakulta: Filozofická fakulta
Platnost: od 2024
Semestr: zimní
Body: 0
E-Kredity: 3
Způsob provedení zkoušky: zimní s.:
Rozsah, examinace: zimní s.:0/2, Z [HT]
Počet míst: neurčen / 12 (20)
Minimální obsazenost: neomezen
4EU+: ne
Virtuální mobilita / počet míst pro virtuální mobilitu: ne
Kompetence:  
Stav předmětu: vyučován
Jazyk výuky: němčina
Způsob výuky: prezenční
Úroveň:  
Poznámka: předmět je možno zapsat mimo plán
povolen pro zápis po webu
Garant: doc. Martin Maurach, Dr. phil.
Vyučující: doc. Martin Maurach, Dr. phil.
Třída: A – Mezioborová nabídka VP: Literatura
Exchange - 09.2 General and Comparative Literature
Neslučitelnost : ADE511084
Záměnnost : ADE511084
Je neslučitelnost pro: ADE511084, ADE511084P
Je záměnnost pro: ADE511084, ADE511084P
Soubory Komentář Kdo přidal
stáhnout Aichinger_Spiegelgeschichte.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Akkerman_Spielen_Totenbrauchtum.pdf Aus dem Ausstellungskatalog "game_over" des Zentralinstituts u. Museums für Sepulkralkultur, Kassel doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Ackermann_aus_Böhmen.pdf Auszug aus der neuhochdeutschen Übersetzung mit einer Leseprobe aus dem frühneuhochdeutschen Original (am Schluss) doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszüge_Hermann_Hesse_Unterm_Rad.pdf Lektüre für den 1.12. 2025 doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszüge_Schnitzler_Fräulein_Else.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Fontane_Effi_Briest.pdf Anfang und Ende von Theodor Fontanes Roman "Effi Briest" doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Gert_Ledig_Vergeltung.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Goethe_Werther_Schluss.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Melle_Haus_zur_Sonne(2025).pdf LEKTÜRE für den 5.1. 2026! Die Hauptfigur leidet wie ihr Autor an einer bipolaren Störung und will ein Ende machen. Darum begibt sie sich in ein Institut, das genau diese finale 'Lösung' anbietet, nachdem man sich vorher 8 Wochen lang alle Wünsche erfüllen lassen kann, die man so gehabt hat... doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Mischa_Mangel_Vergegenwärtigung.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Auszug_Wedekind_Frühlings_Erwachen.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Benn_Was_schlimm_ist.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Effi_Briest_Referat_Schuhmacher.pdf Präsentation von Herrn Schuhmacher zur Darstellung des Todes in Theodor Fontane: "Effi Briest" doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout_zum_241125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout031125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout050126.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout061025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout101125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout_11225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout151225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout_201025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout271025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Handout_81225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Härtling_Unfall(1975).pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Haushofer_Die_Wand_Auszug.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Hebel_Unverhofftes_Wiedersehen_1811.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Hertha_Kräftner_Gedichte.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Illustrationen_game_over.pdf Ausgewählte Illustrationen aus dem Ausstellungskatalog "Geme_over. Spiele, Tod und Jenseits", Kassel 2002 doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Ingeborg_Bachmann_Gedichte.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Koeppen_Thanatologie(1971).pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Kurzauszüge_Ariès_Geschichte_des_Todes.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Lessing_Wie_die_Alten_den_Tod_gebildet.rm2r.0.epub doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Marie_Luise_Kaschnitz_Steht_noch_dahin.pdf Kurzprosa (1970) doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Matthias_Claudius_1740[1815.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentat_Hesse_ von_Fr_Steinbergová.pdf Präsentation zu Hermann Hesse: "Unterm Rad" von Frau Steinbergová doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_MM_zum_241125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_Rilke_Frau_Wolters.pdf Präsentation von Frau Wolters zu Rilkes "Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge" doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_von_Frau_Tekin_zu_Fraeulein_Else.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_061025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_201025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation290925.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präsentation_81225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs031125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs_050126.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs101125.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs11225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs_151225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Präs271025.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Rilke_Malte_Laurids_Brigge_Anfang.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout SemplanStand081225.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Totentanz - Laurence Breuer.pdf Präsentation von Frau Breuer zum Totentanz doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout Totentänze.pdf doc. Martin Maurach, Dr. phil.
stáhnout wiediealtendento00less.pdf Lessing: "Wie die Alten den Tod gebildet" als pdf-Datei, nicht E-book; allerdings Faksimile in Frakturschrift doc. Martin Maurach, Dr. phil.
Anotace
Man kann natürlich nur fest entschlossen sein, sich und andere mit diesem Menschheitsthema zu überfordern. Andererseits betrifft es merkwürdigerweise jede/n, und hier beginnt auch schon das Schweigen, das von allem der Rest ist. Da heraus hilft vielleicht allenfalls eine willkürliche Auswahl von Texten und Themen, die einen irgendwann einmal persönlich angesprochen haben und das vielleicht auch bei anderen tun: Texte oder Auszüge, die für eine Epoche / Strömung, eine bestimmte Konstellation als repräsentativ gelten können. Auch nicht-belletristische Gebrauchstexte wie Traueranzeigen und Leichenpredigten sollen berücksichtigt werden, ebenso andere kulturelle Phänomene wie z.B. anhand des Ausstellungskatalogs „game_over. Spiele, Tod und Jenseits“ (Kassel 2002). <br>
<br>

29.9.2025 Fällt nicht aus
6.10. Einführung und Seminarüberblick; Introduction, overview
13.10.„Ackermann aus Böhmen“: ein Streitgespräch mit dem personifizierten Tod / a debate with death in person
20.10. Claudius und Lessing: Zeit der Aufklärung; Hebel; Unverhofftes Wiedersehen / enlightenment; early realism
27.10. Auszüge aus der ‚Geschichte des Todes‘; Totentänze / Excerpts from the 'history of Death' (I); danses macabres
3.11. Wedekind, Fontane
10.11. Rilke: Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge;
24.11. Spiele, Tod und Jenseits? / games, death and hereafter?
1.12. Gert Ledig; Marie Luise Kaschnitz
8.12. Ingeborg Bachmann; Marlen Haushofer
15.12. Die 1970er: Härtling, Koeppen / From the 1970s
5.1.2026 Gegenwartsliteratur: Mangel: "Vergegenwärtigung"; Melle: "Haus zur Sonne" / Literature from nowadays




Apparently there is no other way than overtaxing oneself and others with this subject not only concerning but shaping all of mankind and humanity. On the other hand and curiously enough, that subject indeed does leave nobody untouched, and that already seems to be the beginning of silence which in turn is the rest of everything. One possible and modest way out of this may be nothing more than a somewhat arbitrary choice of texts and subjects which, at one time, have set something into motion in oneself and, perhaps, might do so with others as well: Texts or excerpts which might be regarded as somehow representative of some period of time or some movement, some constellation. Non-belletristic texts like obituaries or funeral sermons are to be taken into consideration as well, just like other cultural phenomena e.g. to be found in the exhibition catalogue "game_over. Spiele, Tod und Jenseits" (Kassel 2002).
Poslední úprava: Maurach Martin, doc., Dr. phil. (03.10.2025)
Cíl předmětu

Das Erkenntnisinteresse ist keine ‚dekonstruktivistische‘ Relativierung des Themas, sondern ein produktiver Austausch darüber, wie Geschichten vom Tod (und Sterben) erzählt werden und welche Geschichte des literarischen und kulturellen Umgangs mit dem Tod sich in ihnen spiegeln. Eigene Anregungen und Vorschläge der Teilnehmer/innen sind willkommen.

The course does not aim at a 'deconstructivist' dissolution of the subject but at a creative and result-orientated discussion of how stories on death (and the dying) are being told and what kind of history of literary and cultural ways of dealing with death are reflected in those stories. Inspirations and suggestions by the participants are welcome.

Poslední úprava: Maurach Martin, doc., Dr. phil. (15.09.2025)
Podmínky zakončení předmětu

Vorausgesetzt wird eine Teilnahme an mindestens 80% der Präsenzzeit des Seminars und die aktive Beteiligung am Seminargespräch.

Abschlussbedingung: Vorstellung eines der angebotenen Seminarthemen (oder eines geeigneten Themas eigener Wahl nach Absprach) in einem ca. 20minütigen Vortrag und Moderation der anschließenden Diskussion, ca. 5 seitige (Fließtext) schriftliche Zusammenfassung des Vortrags und ggf. der Diskussion - oder wahlweise mündliche Prüfung von 40 Minuten Dauer.

An active participation in at least 80 % of the time of the class is presupposed as well as an active participation in the discussions of the seminar.

Graduation from this class presupposes an oral presentation of a given subject or of another appropriate subject chosen in cooperation with the teacher and a written summary of presentation and discussion in class of about 5 pages length. The latter refers to the text only; the presentation should have a duration of about 20 minutes.

Alternatively, candidates may choose an oral examination of 40 minutes length.

Poslední úprava: Maurach Martin, doc., Dr. phil. (07.10.2025)
Literatura

Vorläufige Textliste / preliminary list of texts:

Johannes von Tepl: „Der Ackermann aus Böhmen“ (um 1400)

Ausgewählte Texte von Matthias Claudius

Lessing, „Wie die Alten den Tod gebildet“ (1769)

Johann Peter Hebel: „Unverhofftes Wiedersehen“ (1811)

Frank Wedekind: „Frühlingserwachen“ (1891)

Theodor Fontane: „Effi Briest“ (1894/95)

Rainer Maria Rilke: „Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge“ (1910)

Ingeborg Bachmann, ausgewählte Gedichte (z.B.; 1953, 1956)

Gert Ledig: „Vergeltung“ (1956)

Marlen Haushofer: „Die Wand“ (1963)

Marie Luise Kaschnitz: „Steht noch dahin. Neue Prosa“ (1970)

Wolfgang Koeppen: „Thanatologie“ (1971)

Peter Härtling: „Der wiederholte Unfall“ (1975)

Mangel: „Die Vergegenwärtigung“. Graz: Droschl 2025

Thomas Melle: „Haus zur Sonne“ (2025)

Sekundärliteratur / research:

 Ariès, Philippe: Geschichte des Todes, München: dtv 1985 (u.ö.)

Jankélévitch, Vladimir: Der Tod, Frankfurt a.M.: Suhrkamp 2005 u.ö.

Macho, Thomas: Todesmetaphern. Zur Logik der Grenzerfahrung, Frankfurt a.M.: Suhrkamp 1987

Zentralinstitut und Museum für Sepulkralkultur (Hrsg.): game_over. Spiele, Tod und Jenseits. Kassel: Arbeitsgemeinschaft Friedhof und Denkmal e.V. 2002

Poslední úprava: Maurach Martin, doc., Dr. phil. (15.09.2025)
 
Univerzita Karlova | Informační systém UK